Ongetwijfeld één van de moeilijkere taken ivm de moestuin – voor iemand met zoveel keuzestress als mij – is het opstellen van een moestuinplan. Het is écht een haat-liefde verhouding. Langs de ene kant kijk ik daardoor enorm uit naar het nieuwe seizoen, langs de andere kant wil ik te perfectionistisch zijn en vrees ik dat er niet genoeg plaats is voor bepaalde groenten of mist er esthetiek in mijn ontwerp.

I’m being a donkey

Dit jaar starten we met een splinternieuwe moestuin, samen met een serre waarvoor een omgevingsvergunning werd aangevraagd (omg waarom duren die aanvragen zo tergend lang). Deze keer mag het van mij wat specialer. Een andere vorm? Jaaaa! Doen we!

Let’s do this

Aangezien we zoveel mogelijk het onderste uit de kan willen halen qua opbrengst per vierkante meter, heb ik zelfs proberen berekenen hoeveel plaats ik zou verliezen met de linkse, symmetrische vorm ten opzichte van de simpele, parallelle bedden. Gelukkig niet veel.

Snelle, niet supernauwkeurige berekeningen om de bedden te vergelijken

Ok, dat ziet er niet slecht uit. Laten we dat eens inplannen in de moestuin zelf.

Typische Velt’er dat ik ben, deel ik mijn vakken in volgens het wisselteelt systeem… of dat zou toch de basis moeten zijn.

En om de planning te vergemakkelijken, heb ik nog voor elk bed een apart blad gemaakt, ook met een overzicht van de maanden. Daarop schrijf ik in de kolommen wanneer ik wat (voor)zaai en wanneer ik kan oogsten. Op die manier zie ik snel of er een nateelt of zelfs nog een voorteelt kan komen.

Looks neat, huh?

Mooi, maar te weinig plaats…

Tijdens het plannen begon ik te beseffen dat deze manier van plannen mij meer stress zou opleveren. Waar moeten mijn aardappelen staan? Die nemen zoveel plaats in! Dan heb ik geen plaats meer voor dit of dat… En de kippen, krijgen die wel genoeg zon in de winter, net achter het tuinhuis?

Oh nee, ik had een nieuwe lay-out en strategie nodig. Ten eerste, zou ik de bedden aanpassen en terug old-skool gaan? Wat zou de beste strategie zijn? Ai, weer keuzes. Even polsen wat anderen denken.

Ok, mijn eerste gedacht was optie C en mijn moestuinvriendjes leken ook voor die keuze te gaan. Eén breder pad en dan vertakkingen links en rechts. Mooi parallel zodat ik eventueel de bedden kan aanpassen, zoals breder maken, in de toekomst. Dat is het mooie van niet-spitten, zoiets is dan peanuts. ‘k Zou zelfs gewoon een compleet key-hole bed kunnen maken! Maar gezien we hier met bijna 5 man full time gaan leven, wil ik genoeg eten kunnen voorzien en niet langer bezig zijn met plannen dan genieten van de moestuin. Al zeker in deze tijden.

De kippen verhuizen helaas wel nog iets verder naar achter in de tuin, maar daar hebben ze ook iets meer plaats en vrijheid in de toekomst: zoals scharrelen in de achtertuin, tussen de fruitbomen. Na de vogel-lockdown natuurlijk 🙄

Een nieuwe manier

Er werd nog wat gebrainstormd en ik vroeg me af of ik niet hetzelfde principe van Huw Richards boek: Veg in one bed of De urban moestuin kon gebruiken. Die heeft per maand een overzicht van het bed en een oplijsting van wat er telkens in de moestuin op verschillende plaatsen moet worden gezaaid, geplant of geoogst. Dat principe had ik de voorbije twee jaar ook proberen gebruiken. Al volgde ik wel meer het boek dan mijn eigen planning en tekeningen toen.

Mijn grote probleem is dat wisselteelt voor mensen met voor- & nateelt eigenlijk al achterhaald is. Voorbeeld? Vele moestuiniers zetten prei na aardappelen, maar eigenlijk volgens de wisselteelt zou je kolen moeten zetten. Als je kolen zou zetten na aardappelen, krimpt de tijd tussen twee teelten ook met een jaar. Ze volgen elkaar dan rapper op dan eigenlijk “mag”.

Strikte opvolg zorgt voor meer stress dan nodig is. Begrijp me niet verkeerd, ik ben geen tegenstander van wisselteelt. Het mag gewoon allemaal wat losser gehanteerd worden, dan men doet denken. Meerdere mensen met jarenlange ervaring stappen af van de strikte regels, wegens onhandelbaar. Wij zijn geen boeren hè. Kijk maar naar Diana’s mooie moestuin, zij liet wisselteelt weloverwogen stelselmatig achterwege en doet nu veel meer aan polycultuur. In een bepaald opzicht is het eigenlijk vrij gelijkaardig.

Toevallig kwam ik deze week een Instagram post van Huw Richards tegen met een verwijzing naar zijn online cursus “The productive planting plan“. Kwam dat net effe goed uit? En dan was de inhoud ervan nu net waar ikzelf naartoe aan ’t werken was.

Hoe gaat het in zijn werk?

  • bepaal de top 10 à 12 van jouw hoofd- of belangrijkste teelten (vb: 1. aardappel, 2. wortelen, 3. ajuin, 4. boontjes, enzovoort)
  • maak een grof plan in bovenaanzicht van jouw bedden, zoals de bedden die ik tekende bij optie C hierboven (moet niet perfect zijn, al zeker niet paden tussen de bedden)
    • zorg ervoor dat je links of rechts van dat plan een extra, brede kolom tekent, waarin je nog eens 3 rijen maakt, genoemd: direct zaaien, uitplanten & voorzaaien
    • laat bovenaan plaats voor de naam van de maand
    • print voor de maanden februari tot november/december kopietjes ervan en schrijf dan op elk blad een maand op (feb -> dec)
  • met die top 10 hoofdteelten ga je ongeveer de helft of iets meer van jouw bedden (beschikbare plaats) inplannen, per groente:
    • moet ze voorgezaaid worden? Noteer dat in het voorzaai-gedeelte van de desbetreffende maand
    • moet ze geplant worden? Noteer dat in het uitplanten gedeelte van die maand én schrijf de naam van de groente op het desbetreffende gedeelte van het (gedeelte van een) bed dat je wenst én dat voor elke maand dat die groente er zal staan tot de oogst
    • gelijkaardig voor het rechtstreeks zaaien
  • tot slot komen de kleinere of iets minder belangrijke groenten eraan te pas, die je op de resterende plaatsen invult, net zoals je dit voor de hoofdteelten doet. Dit zijn groenten zoals bijvoorbeeld sla en radijsjes, die kan je makkelijk overal tussen zaaien.

Het helpt als je weet wanneer je een bepaalde groente zaait, plant en/of kan oogsten. Huw heeft daar een handig schema voor gemaakt en dat krijg je tijdens zijn cursus. In het grote Velt handboek vind je dat ook, maar dan per groente.

Dit is nogal luchtig uitgelegd, gelukkig heb je hier een voorbeeld, hoe ik eraan begon:

Op deze manier kan je ook heel goed inschatten waar én wanneer bepaalde velden leeg zijn. Met andere woorden, je kan makkelijker inschatten waar je nog een voor- of nateelt doen! Het opschrijven van de te zaaien of uit te planten groenten per maand geeft je een goed geheugensteuntje. Het is handiger als je alles op een A3 papier tekent ipv A4, maar door mijn thuiswerk heb ik geen toegang tot A3 papier (en ik heb geen zin in plakwerk)

Je kan per groente erbij zetten wanneer je iets zult zaaien of uitplanten door er een V (vroeg in de maand), M (midden) of L (laat) achter te zetten. Ook wanneer je zult oogsten, zet je bijvoorbeeld “oogst” in het teeltvak voor de desbetreffende groente en maand.

Zulke tabellen uit Velt Handboek helpen je met mogelijke zaai-, plant- en oogstmomenten.

Kan je met mijn uitleg en voorbeeld uit de voeten? Super 😉 Voor wie interesse heeft om de volledige (Engelstalige) cursus aan te schaffen: https://abundanceacademy.online/courses/ (er staat een coupon code op zijn insta)

Besef ook heel goed dat je hier en daar makkelijk nog iets tussenin kan zaaien! Polycultuur! Sla tussen de kolen. Kleine bloemen of kruiden aan de uiteinden van de bedden of tussenin. Wortelen tussen de ajuinen. Het kan allemaal nog! Het jaar nadien pak je jouw schema erbij en zorgt ervoor dat de hoofdteelten zoveel mogelijk van plaats veranderen en mits enige aanpassingen ben je klaar voor het volgende seizoen.

Nog een laatste tip:

Digitale zaaikalender van Charles Dowding

De zaaikalender van Charles vind ik geweldig. Het uk-klimaat bij hem komt zeer goed overeen met dat van ons. Ik baseer me fel op zijn aangeraden zaai data voor mijn planning, al doe ik wel een kleine cross-check met het Velt handboek.

Oh, ik wou het eens kort houden, maar dat is weer grandioos mislukt 😊 hoe dan ook, ik ben blij dat ik een betere manier van plannen ontdekt heb, door de focus te leggen op de hoofdteelten en daarna pas de kleinere teelten. De schema’s per maand vormen daarbij een mooi draaiboek.

Voor wie het zich afvraagt, ik schets regelmatig dingen van de tuin op mijn iPad in de app Paper. Scheelt wat papier 😉

Gepost door:Jan db

A person with too much hobbies :) Taichi, Learning languages like Japanese, Photography, archery, garderning using ecologic ways, peppers, tomatoes, sports...

3 reacties op “Mijn moestuinplan voor 2021

  1. En hoe kleiner de moestuin, hoe groter het probleem. Ik zet de peulvruchten gewoon het ene jaar links, en het andere jaar rechts 🙂 Ik ga ook wat meer beginnen te ‘polyculturen’, in plaats van de klassieke maar achterhaalde uniforme rijtjes.

    1. Nu de moestuin hier groter gaat zijn, begin ik nog te denken: is hij al niet te groot? Langs de andere kant heb ik zoveel zijprojectjes dat ik wil doen… dat hij weer te klein lijkt 😐 Het zou leuk zijn om tegen de scheiding met de buur kiwibes te laten klimmen 🙂

      Charles dowding zegt ook dat de 4jarige wisselteelt door die nateelt eigenlijk al gereduceerd wordt naar een tweejarige wisselteelt. Dat is zo een beetje als jij waarschijnlijk doet 🙂 bij mij zal het niet veel anders zijn.

      En nu hop naar het teeltplan voor de serre 😉

      1. Ja, dat klopt eigenlijk wel. Na de tuinbonen/mangetouts zet ik op die plaats nog iets anders (radijzen, chinese kool,…). Idem vóór de prinsessenbonen (vroege sla, radijzen,…)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s